Afdelingsbezoek Historische Collectie Verbindingsdienst
Woensdagmiddag 17 september jl. bracht een groepje afdelingsleden een bezoek aan het museum op de Bernhardkazerne waar de Historische Collectie Verbindingsdienst is ondergebracht. We werden daar om 13:00 gastvrij ontvangen door dhr. Peersman, kolonel van de Verbindingsdienst b.d. en tevens secretaris bij de Historische Collectie Verbindingsdienst. Deze nam ons tijdens de rondleiding mee door de geschiedenis van de militaire verbindingen in de periode 1800 – 2050.
De eerste technische vorm van telecommunicatie, dus over langere afstand, was het gebruik van semaforen oftewel optische telegrafen. Deze stonden in lijn opgesteld met voldoende zichtafstand tussen 2 stations. De telegrafist hoefde enkel de stand van de armen te kopiëren. Op deze manier konden boodschappen snel doorgegeven worden. Op Wikipedia staat het gebruik van semaforen uitgelegd. Deze vorm van communicatie werd met name in de eerste helft van de 19 eeuw gebruikt.
De optische telegraaf werd met de komst van de elektrische telegraaf rond 1850 verdrongen. Het principe van de elektrische telegrafie was dat een elektrische stroom, die door een kabel tussen zender en ontvanger liep, in een bepaald patroon (o.b.v. de morsecode) onderbroken en weer ingeschakeld werd. Rond 1880 werd ook telefonie toegevoegd als telecommunicatiemiddel. Bij de aanleg van de Nieuwe Hollandse Waterlinie werden de militaire forten met elkaar verbonden door een kabel waardoor onderlinge communicatie tijdens inundatie mogelijk bleef. In deze periode ligt ook de basis van de militaire verbindingsdienst, opgericht in 1874 als onderdeel van de Genie.
Tussen 1900 en 1950 speelden o.a. de beide Wereldoorlogen zich af, een periode waarin veel technologische ontwikkelingen een boost kregen. De grootste ontwikkeling op het gebied van militaire verbindingen was radio. Deze technologie maakte het flexibel en mobiel inzetten als communicatiemiddel mogelijk. Daarnaast werd de telex geïntroduceerd als middel om snel en schriftelijk mee te kunnen communiceren.
De periode 1950-2000 is de periode waarbij met name de Koude Oorlog een grote impact had op de ontwikkeling van militaire communicatie. Tussen 1960 en 1974 werd o.a. troposcatter ingezet, een microgolfcommunicatietechnologie (4-5 GHz) via de troposfeer, voor militaire verbindingen tot 500 km. Na de komst van militaire satellietcommunicatie in de jaren 70 werd het systeem overbodig verklaard, maar blijft het relevant als een betrouwbaar en satellietonafhankelijk communicatiemiddel. Een andere ontwikkeling v.w.b. militaire communicatie is het inzetten van straalverbindingen en het inrichten van redundante communicatienetwerken.
Tenslotte de periode 2000-2050…..de periode van na de Koude Oorlog en het opnieuw (in)richten van de (functie en taken van) de militaire organisatie. De Koude Oorlog leek voorbij….en werd de belangrijkste taak van onze krijgsmacht het bijdragen aan internationale vredesmissies. De huidige geopolitieke en technologische ontwikkelingen noodzaken echter opnieuw aanpassing van de organisatie. Het dreigingslandschap is nu uitgebreid met het digitale domein. De militaire netwerken waarover vertrouwelijke informatie wordt uitgewisseld moeten beschermd worden tegen elektronische en/of cyberinbreuk, om informatiediefstal en verspreiding van desinformatie te voorkomen. Defensie heeft hiervoor speciale eenheden opgericht die in nauwe samenwerking met het Regiment Verbindingstroepen optrekken.
Vervolgens nam de heer Peersman ons mee naar de bovenste verdieping van het museum om te vertellen over o.a. EOV en militaire tradities.
Rond 15:30 was de rondleiding klaar en werd de gastheer bedankt voor zijn enthousiaste verhaal. Het was een zeer geslaagde middag. Voor degene die niet mee zijn geweest, op de site van de Historische Collectie Verbindingsdienst staat veel informatie en tevens de mogelijkheid om een virtuele tour te maken door het museum.
